بسم الله الرحمن الرحیم
امام حسن علیه السلام:
المَعروفُ ما لَم يَتَقَدَّمهُ مَطلٌ، وَلَم يَتبَعهُ مَنٌّ؛
احسان آن است كه تأخيرى در پيش و منتى در پس، نداشته باشد.
بحار الأنوار: ۷۸ / ۱۱۵ / ۱۱/ مرواريد درخشان، ص26
شرایط استجابت دعا
پرسش :
چه عواملی در استجابت دعا نقش دارند؟
پاسخ :
با بهره گیری از روایات، مهم ترین شرایط استجابت دعا را اینگونه می توان برشمرد:
شناخت
رسولُ اللّهِ(ص): یقولُ اللّهُ عزّ و جلّ: مَن سَألَنی و هو یعلَمُ أنّی أضُرُّ و أنفَعُ أستَجِیبُ لَهُ.[1]
پیامبر خدا(ص): خداوند عزّ و جلّ مى فرماید: هر کس با آگاهى از این نکته که سود و زیان به دست من است، از من چیزى بخواهد، اجابتش مى گویم.
الإمامُ الصّادقُ(ع) و قَد سَألَهُ قومٌ: نَدعو فلا یستَجابُ لَنا؟!: لأنَّکم تَدعونَ مَن لا تَعرِفونَهُ.[2]
امام صادق(ع) در پاسخ به گروهى که از ایشان پرسیدند: چرا ما دعا مى کنیم اما مستجاب نمى شود؟ فرمود: چون کسى را مى خوانید که نمى شناسیدش.
الامام الصادق(ع) فی قَولِهِ: «فَلْیستَجِیبُوا لِی وَ لْیؤْمِنُوا بِی»[3]: یعلَمُونَ أنِّی أقدِرُ عَلَى أنْ اعطِیهُم ما یسألُونِّی.[4]
امام صادق(ع) درباره آیه: «پس، دعوت مرا اجابت کنند و به من ایمان آورند» فرمود: یعنى بدانند که من مى توانم آنچه را از من مى خواهند به آنان بدهم.
عمل کردن به مقتضاى شناخت
بحار الأنوار: فِیما أوحَى اللّهُ إلى موسى(ع): یا موسى، ادْعُنی بِالقَلبِ النَّقِی و اللِّسانِ الصّادقِ.[5]
بحار الأنوار: خداوند متعال به موسى(ع) وحى فرمود که: اى موسى! مرا با دل پاک و زبان راست بخوان.
رسولُ اللّهِ(ص): الدَّاعی بلا عَمَلٍ کالرّامِی بِلَا وَتَرٍ.[6]
پیامبر خدا(ص): کسى که دعا کند و عمل نکند، مانند کسى است که با کمانِ بى زه، تیر اندازد.
رسول الله(ص): یکفِی مِن الدُّعاءِ مَعَ البِرِّ ما یکفِی الطعامَ مِن المِلْحِ.[7]
پیامبر خدا(ص): به مقدارى که نمک براى غذا لازم است، دعا کردن با کار نیک لازم است.
پاکى دل
الإمامُ علی(ع): خَیرُ الدُّعاءِ ما صَدَرَ عن صَدرٍ تَقی و قَلبٍ نَقِی.[8]
امام على(ع): بهترین دعا، دعایى است که از سینه اى پرهیزگار و دلى پاک برخیزد.
پاکى درآمد
بحار الأنوار: فی الحدیث القدسی: فمِنک الدُّعاءُ و عَلَی الإجابةُ، فلا تُحجَبُ عنّی دَعوَةٌ إلّا دعوةُ آکلِ الحرامِ.[9]
بحار الأنوار: در حدیث قدسى آمده است: از تو دعا کردن است و از من اجابت نمودن؛ هیچ دعایى از من پوشیده و در حجاب نماند، مگر دعاى حرام خوار.
رسولُ اللّهِ(ص): إنَّ العبدَ لَیرفَعُ یدَهُ إلى اللّهِ و مَطعَمُهُ حَرامٌ، فکیفَ یستَجابُ لَهُ و هذا حالُهُ؟![10]
پیامبر خدا(ص): همانا بنده دستش را [براى دعا] به درگاه خدا بالا مى برد در حالى که خوراکش حرام است؛ با چنین حالى، چگونه دعایش مستجاب شود؟
رسول الله(ص) لِمَن قالَ لَهُ: احِبُّ أنْ یستَجابَ دُعائی: طَهِّرْ مَأکلَک و لا تُدخِلْ بَطنَک الحَرَامَ.[11]
پیامبر خدا (ص) در پاسخ به کسى که عرض کرد: دوست دارم دعایم پذیرفته شود فرمود: خوراکت را پاک گردان و حرام وارد شکمت مکن.
حضور و رقّت قلب در هنگام دعا
رسولُ اللّهِ(ص): اعلَموا أنّ اللّهَ لا یستجیبُ دُعاءً مِن قلبٍ غافِلٍ لاهٍ.[12]
پیامبر خدا(ص): بدانید که خداوند، دعایى را که از دلى غافل و بى خبر باشد نمى پذیرد.
عنه(ص): اعلَموا أنّ اللّهَ لا یقبلُ دعاءً مِن قلبٍ غافِلٍ.[13]
پیامبر خدا(ص): بدانید که خداوند از دلِ غافل، دعایى را نمى پذیرد.
رسول الله(ص) و قد سُئلَ عنِ اسمِ اللّهِ الأعظمِ: کلُّ اسمٍ مِن أسماءِ اللّهِ أعظَمُ، فَفَرِّغْ قَلبَک مِن کلِّ ما سِواهُ و ادْعُهُ بِأی اسمٍ شِئتَ.[14]
پیامبر خدا(ص) در پاسخ به این پرسش که اسم اعظم خدا چیست فرمود: همه اسمهاى خدا اعظمند. پس، دل خود را از هر چه جز اوست خالى گردان و آن گاه به هر نامى که خواهى بخوانش.
[1] . عدّة الداعی، ص 131.
[2] . بحار الأنوار، ج 93، ص 368، ح 4.
[3] . البقرة، آیه 186.
[4] . بحار الأنوار، ج 93، ص 323، ح 37.
[5] . بحار الأنوار، ج 93، ص 341، ح 11.
[6] . بحار الأنوار، ج 93، ص 312، ح 17.
[7] . بحار الأنوار، ج 93، ص 305، ح 1.
[8] . تنبیه الخواطر، ج 2، ص 154.
[9] . بحار الأنوار، ج 93، ص 373، ح 16.
[10] . إرشاد القلوب، ص 149.
[11] . عدّة الداعی، ص 128.
[12] . بحار الأنوار، ج 93، ص 321، ح 31.
[13] . أعلام الدین، ص 295.
[14] . بحار الأنوار، ج 93، ص 322، ح 36.
پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت
منبع : میزان الحکمه، ج 4، ص28 ـ 32
http://www.hadith.net/post/6064/%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%AF%D8%B9%D8%A7/
+ نوشته شده در یکشنبه هجدهم شهریور ۱۳۹۷ ساعت 9:5 توسط نیکو
|